LCC-methodiek Ruyten Instituut redt bomen van aanbesteding

Algemeen, Duurzaam

Met een levenscycluskosten-berekening ontwikkeld door het Ruyten Instituut kan worden voorkomen dat goede bomen onnodig worden wegbezuinigd uit herontwikkelingen van straten. Dat laat directeur Frits Ruyten weten in een telefoongesprek met Aanbestedingsnieuws. De methodiek Integrale Beplantingsmethode Ruyten (IBR: niet te verwarren met het Bouwrecht-instituut) geeft onafhankelijke groeivoorspellingen op basis van de lokale omstandigheden en het type boom.

© ZaZ 2016, Raamgracht Amsterdam

Met de groeivoorspelling kan de hele levenscyclus van de boom worden meegenomen; zodat de afschrijvingstermijn van de boom over een veel langere periode kan plaatsvinden. Frits Ruyten is in 2006 gepromoveerd op de levenscyclus-berekening en de daaraan gekoppelde beplantingssystematiek, die onder meer is getest bij een experiment in Hoofddorp in het Prins Bernhardbos. Uit zijn promotieonderzoek blijkt, dat de aanlegkosten bij de integrale beplantingsmethode weliswaar het dubbele bedragen maar de onderhoudskosten bij de IBR-methode 60 – 75% lager uitvallen, zodat het terugverdienmoment van de investering in dikkere bomen, tussen het 3e en het 25e jaar na de aanleg ligt.

Op 6 april is in dit kader ook aan de gedeputeerde van Noord-Holland door wethouder John Nederstigt van de gemeente Haarlemmermeer een evaluatierapport aangeboden.  Dat evaluatierapport is een 15-jarig vergelijkingsonderzoek naar beplantingsmethoden. Het rapport “Op weg naar de groene verbinding“, is na te bestellen via de website van het Ruyten Instituut.

Eind vorige maand berichtte P Plus dat kwekers bomen aan de straatstenen niet meer kwijt raken. Kwekers kappen bomen daarom zelf om, wanneer de bomen te groot worden om te herplanten. Het blad geeft een voorbeeld van boomkweker Blokzijl die voorheen 2500 man, variërend van architect tot directeur gemeentewerken, over de vloer kreeg, om naar de bomen te kijken. Blokzijl stelt dat nu bomen “ongezien” worden gekocht, bij een “papieren aanbesteding”. De gemeente laat het over aan de aannemer en de aannemer laat het over aan de kweker, als de opdracht al binnen is. Bomen worden zo een sluitpost die zo veel mogelijk worden wegbezuinigd.

Oorzaak van de vraaguitval bij bomenkwekers, is dat bij een standaard aanbesteding voor een herontwikkeling van bijvoorbeeld een straat, de verantwoordelijkheid voor het inschakelen van boomkwekers niet bij de gemeente maar bij de aannemer komt te liggen. De aannemer heeft de opdracht dan al binnen en kan dan niet meer een verkoop binnenhalen met een mooier bomenplan. Bomen worden dan ingekocht, zonder dat die door aannemer of opdrachtgever zelfs maar gezien zijn. Het bomenplan wordt zo een sluitpost voor de aannemer, wat een beproefd recept is voor kleine boompjes, die goedkoop zijn in aanschaf maar duur zijn in onderhoud. Dit fenomeen dat beknibbeld wordt op onderaannemers, berichtte Aanbestedingsnieuws al eerder ten aanzien van de inzet van ramen. Ook glasleveranciers worden bij een aanbesteding sluitpost van de aannemer.

©Zaz 2017, Kloveniersburgwal, Amsterdam

De IBR-methode kiest voor stedelijke aanplant in de regel voor groot plantmateriaal op variabele grotere plantafstanden gebaseerd op de IBR-groeiprognose. Door gebruikmaking van de methodiek kan onderhoud van de boom worden uitgespaard. Hoewel met groter en duurder plantmateriaal wordt gestart, zijn op den duur de totaalkosten beduidend minder wanneer ook alle dunningen zijn uitgevoerd. Het terugverdienmoment treedt dan op tussen het 5e en 15e jaar na de aanleg.

Op basis van de IBR-methode kunnen bestekken worden opgesteld, rekening houdend met de toekomstverwachtingen van voorgestelde bomenplannen. Voor deze speciale vorm van IBR-aanbesteden heeft het Ruyten Instituut een handleiding ontwikkeld, mede in overleg met het CROW. De aanbesteding gelijkt op een UAV-gc aanbesteding.

Op basis van de methode heeft het Ruyten Instituut ook een IBR-Aanbesteding ontwikkeld. Met een IBR-aanbesteding zullen bij een aanbesteding aannemers en kwekers in combinatie inschrijven. Van belang is dan wel, dat kwaliteit bij de aanbesteding een belangrijke rol speelt en dat de onderhoudsvraag deel uitmaakt van het bestek.

Ook is het mogelijk dat nog eerder, al in de ontwerpfase door architecten door middel van de IBR-methodiek met het planten van bomen wordt rekening gehouden. Zo kan een gemeenteraad beslissen voor een ontwerp, mede op basis van het door architecten voorgestelde en een door het Instituut onafhankelijk doorberekende bomenplan.

De groeiprognoses en het IBR-aanbesteden zijn onderwerp van een congres dat het Ruyten Instituut organiseert op 7 juni 2017 in Baarn, getiteld: De Goene VerbindingSprekers aldaar zijn onder meer Onno Dwars, van Ballast Nedam, die zal spreken over de Groene Loper in Maastricht en Jos Penninx, burgemeester van Voorst en voorzitter van Stadswerk Nederland, die zal komen te spreken over een IBR-beplantingsproject in zijn gemeente Aanmelden kan eveneens via de website van het Ruyten Instituut.

 

2 comments

Geef een reactie