Weekendspecial: Aanbesteden en schoonmaak

Algemeen, Duurzaam

We spreken een schoonmaakster. Ze maakt schoon vanuit een uitkeringssituatie. Uit haar verhaal blijkt, dat er een groot verschil zit tussen schoonmaken voor particulieren en schoonmaken in (semi-)overheidsdienst. De schoonmaak in overheidsdienst is via een aanbesteding ingekocht. Er valt niet over te praten met het schoonmaakbedrijf.  De schoonmaakster wil graag anoniem blijven en wij respecteren dat.

Hoe lang ben je al schoonmaker?  

Een paar maanden geleden heb ik me aangemeld bij een uitzendbureau en die hebben me vrijwel direct aan de slag geholpen bij een vakantiepark. In totaal heb ik bij drie verschillende plekken gewerkt. Een school, een kantoor en een vakantiepark.

Hoeveel krijg je daarvoor betaald?

Ongeveer 10 euro per uur. Bij het vakantiepark €10,20 en bij die school €10,05. Bij het kantoor is het ook ongeveer zoiets, het is min of meer cao-loon. Het verschil zit ‘m in de leeftijd en wat je exact moet doen, een keuken schoonmaken, dat heb je niet op een kantoor. Een keuken schoonmaken daar heb je andere kennis voor nodig en andere materialen. Roestvrijstalen platen schoonhouden, pannen afwassen, dat is wat anders op een kantoor. Je hebt misschien wel een kleine kantine met een koffiezetapparaat, maar dat heeft toch niet dezelfde verhouding.

Dus een keuken schoonmaken is eigenlijk heel ingewikkeld.

Professioneel schoonmaken is ingewikkelder dan je denkt. Je hebt overal verschillende doekjes voor. De meeste schoonmaakmiddelen zijn ecologisch vriendelijk.Je gebruikt die met zulke regelmaat dat je niet dezelfde agressieve middelen gebruikt als thuis.  Je moet goed kunnen improviseren als er iets uitvalt, bijvoorbeeld de stofzuiger. Je gaat proberen de stofzuiger te repareren, zoeken naar de dichtstbijzijnde andere zuiger of in heel extreme gevallen stoffer en blik pakken, maar dat is niet toereikend.

Bij de school, liggen de spullen dichter bij elkaar dan bij het vakantiepark maar de school is in andere dingen niet goed voorzien, zoals qua doekjes. Op die school krijgen we standaard te weinig doekjes en moeten we daar veel te lang mee doen. Die doekjes moeten dagelijks worden vervangen anders wordt het een puinzooi; maar we doen er twee weken mee. Die doekjes worden gewassen. Daar komt heel veel stof uit, heel raar want die dingen zijn net gewassen en het stof gaat er niet uit.

Is dat niet te merken op die school?

Het is een school en die wordt elke dag dusdanig vies dat de vieze doekjes in het niet vallen. Je hebt van die handdoek-rollen en dan vinden jonge kinderen het leuk om die los te trekken en te draperen. Dat staat niet fraai dus je bent dan bezig om die op te rollen en dat duurt even. De mannen-wc’s worden helemaal onder gesproeid, achter de muren op de vloer er wordt voor de lol poep gesmeerd op de wcrol-houders, kauwgom op de wc-brillen want dat is grappig. Het is zo vies! Er zit overal bloed. Op de heren-wc, gek genoeg… op de dames wc zie je weleens een smeer maar door dat scheren zit de hele heren-w.c. vol bloed. De meisjes-w.c. zit vol glitter en die troep blijft aan je schoenen plakken en dan verspreid je het door de hele school. Soms eten ze op het toilet en dan zit het er vol kruimels.

Waar al die poep zit, gaan ze daar zitten eten?

Ik snap het ook niet. Je gaat toch niet op het toilet je eten zitten eten. Oef… Het schoonste plekje op de w.c. is de prullenbak.

Dan krijg je zeker wel extra betaald voor al die rotzooi?

Hahahahaha. Nee, nee, nee. Ik ben voor anderhalf uur ingeroosterd en krijg voor anderhalf uur betaald, ongeacht of het anderhalf uur, twee uur of drie uur werk is. Het is weleens tweeënhalf uur geweest. Zodra iets heel erg wordt, ga je proberen de kantjes er ergens anders af te lopen. De kamers moeten elke dag gestofzuigd. Maar dan sla je de lerarenkamer gewoon over.

Waarom ga je niet weg na anderhalf uur?

Je kan moeilijk de w.c.s vies laten. Ik denk weleens als we het kantoor niet stofzuigen dan merkt niemand dat. Het zou een hele hoop schelen als die kinderen gewoon wat netter zijn.

Is dat anders op het kantoor?

Dat zijn volwassen mensen dus die zijn doorgaans netter. De toiletten zijn wel extreem vies bij de heren. Maar afgezien daarvan is het wel beter toeven daar ja. De heren  weigeren te zitten. En als je gaat staan dan kan het overal naartoe spetteren. Daar hebben ze het zelfs zelf over bij de ideeënmuur, en plein public stond er wel een papiertje met  “hou het alsjeblieft netjes”. Ik snap ook niet waarom mannen niet gaan zitten als de gelegenheid om te staan er niet is. Dat is toch duidelijk!

Het is best wel vermoeiend werk. Ik ben het ruimst ingeroosterd in het kantoor en hoef daardoor nooit over te werken in mijn eigen tijd. Daardoor wordt het het best betaald.

Maar je gaat toch niet schoonmaken in je vrije tijd?!

Het is helaas zowel bij het vakantiepark als bij het school schering en inslag, dat mensen overwerken in hun vrije tijd. Het is doorwerken doorwerken doorwerken, geen tijd voor een kopje koffie of een sigaretje. Het is zo hard, dat het werk heel stressvol wordt. Op het vakantiepark kun je echt niet verder werken omdat je een tijdslimiet hebt, als de gasten er komen. Als je daarna nog werkt, werk je in je eigen tijd.

En het schoonmaken op het kantoor is ook in je vrije tijd?

Eigenlijk niet nee. En als het daar extra werk is, kreeg ik er ook extra voor betaald. Als een collega zich verslapen had of niet kwam opdagen of als er extra werk was omdat er een bedrijfsfeestje was of zo.

Dat vakantiepark gaat dat via de gemeente?

Nee dat schoonmaakbedrijf betaalt de uitzendkrachten maar dat heeft ook zelf mensen in dienst. Het vakantiepark is particulier. Dus dat is indirect. Voor zover ik weet wordt het schoonmaken van de school door de gemeente betaald.

Dat hebben we even uitgezocht. De schoonmaak van de school is verlopen via een aanbesteding. De gemeente heeft een recent inkoop-en aanbestedingsbeleid waarin bovendien “onethische praktijken niet worden getolereerd”.  Daarnaast heeft de gemeente beleid voor social return. 5% van de aanneemsom moet worden ingezet ten gunste van het realiseren van mogelijkheden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en stages. 

Uit enig speurwerk blijkt dat de gemeente in kwestie het schoonmaken “quasi inbesteed” heeft, aan een lokaal bedrijf. Dat is ook op advies gebeurd, ván dat lokale bedrijf. Dat lokale bedrijf krijgt een bonus voor het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het gaat hier dus om extra “kwetsbare groepen”, die vanuit hun uitkeringssituatie moeten schoonmaken. Met het bedrijf wordt aanvullend afgesproken hoeveel budget er beschikbaar is. De gemeente heeft daarmee een grote invloed op de uitvoering van het werk, maar gebruikt die invloed niet; om te garanderen dat de schoonmakers niet gratis overwerken.

Sterker, de (andere) gemeente waarin de schoonmaakster woonachtig is, houdt zelf het door de schoonmaker verdiende geld, in op de bijstands-uitkering. Onze schoonmaakster maakt schoon, voor minder dan de helft van het minimum-loon en werkt daarnaast gratis over, voor de helft van de tijd. 

Ongeveer dertig procent van mijn werktijd is mijn totale tijd. Ik werk meestal een half uur tot drie kwartier in mijn eigen tijd dus dat is ongeveer 30%.

Moet je dan niet gaan staken?

Dat ben ik weleens van plan geweest maar we zijn flexwerkers en ze halen ons daar makkelijk weg, zodra ze daar zin in hebben. Voor jou duizend anderen, die ook op zoek zijn naar geld.  Mijn collega’s zijn er ook niet blij mee, we proberen het zo goed mogelijk te rapporteren zodat we het duidelijk in beeld krijgen. Zodat de kinderen netter zijn. Maar ja, het is een school, wat vraag je van die kinderen. We hebben besloten het aan te kaarten als het te ver is gegaan. Helaas is de reactie daarop “gewoon poetsen”. Het is jullie werk, dus jullie doen het maar.”

Ik had het idee dat het misschien slimmer is om gewoon je schoonmakers in eigen dienst te nemen dan dat je dat een ander bedrijf laat doen. Ik weet niet waarom ze dat niet doen, maar ik denk dat dat komt, omdat ze een heel pakket inkopen. Ze kopen een schoonmaakpakket, er zit ik weet niet hoe veel in, niet alleen schoonmakers. Er zit een heleboel bij natuurlijk, al de schoonmaakmiddelen en doekjes worden door het bedrijf aangeleverd, net als de schuursponsjes en het ophalen van het vuil. Ze kopen een heel schoonmaakpakket in, denk ik. Als je een bedrijf hebt dat dat allemaal regelt, dan kan dat heel veel goedkoper worden ingekocht.

Maar dat geldt dan vooral op het personeel, dat dat goedkoper wordt ingekocht?

Er wordt inderdaad heel sterk op beknibbeld, ze kopen je tijd in. Ze zeggen dat het in anderhalf uur kan en als je dat niet af krijgt dan is dat jouw probleem. Het moet af zijn.

Dus het grootste verschil tussen het kantoor en de school zit hem erin dat er bij de school niets bespreekbaar is aan incidenteel extra werk?

Ja, ik denk dat je dat zo wel zou kunnen zeggen.

One thought on “Weekendspecial: Aanbesteden en schoonmaak

Geef een reactie