CDA stelt kamervragen over elektrische bussen Overijssel

Het CDA stelt kamervragen over de aanbesteding duurzame bussen in Overijssel. Keolis, voorheen Syntus, gaat met 300 elektrische bussen rijden. Die bussen worden, zo bleek deze week, geleverd door het Chinese BYD (Build Your Dream), een staatsonderneming waar Warren Buffet flink in geïnvesteerd heeft. De inkoop gaat ten koste van het Nederlandse VDL.

VDL en BYD zijn de belangrijkste spelers op de markt voor elektrische bussen. Verder zijn er nog Amerikaanse bedrijven:  Gillig, New Flyer, en Proterra. Er is een reden waarom daar niemand van gehoord heeft, klik voor een inzicht daarin svp de links.  En kijk ook nog even naar onze eerdere verzameling van China en hun past performances.

VDL schreef deze week in een opinie dat het zich oprecht zorgen maakt over de werkgelegenheid in de Nederlandse Industrie, als Nederlandse orders op grote schaal naar Chinese bedrijven gaan. De ondernemer vindt dat wij ons als samenleving moeten afvragen of het wenselijk is dat de inkoop van duurzame bussen door vervoerders en niet de overheid zelf moet worden gedaan. Dat is niet direct het eerste waar Aanbestedingsnieuws zich zorgen over maakt als het gaat om de inkoop van elektrische bussen … … … …

Gunning aan Keolis

Eerder berichtten we al over de Overijsselse concessie waarbij de gunning naar Keolis was gegaan. Dat was twee weken nadat de Overijsselse gedeputeerde Boerman zijn naam op een trein van Keolis liet zetten. Gedeputeerde Staten liet al weten dat dat “onhandig” was, maar de schijn van belangenverstrengeling  was er volgens hen niet, maar het had wel “bijgedragen aan de beeldvorming”. Dat was natuurlijk een grof schandaal maar niemand reageerde daar op, behalve wij, zoals vaker. Als het gaat om een aanbestedingsschandaal moet je mensen eerst de hele selectieprocedure uitleggen voor ze snappen wat er fout aan is en dan halen ze er nog hun schouders over op.

CDA Kamerleden Palland en Amhaough willen weten wat het voor bedrijf is, wie de aandeelhouders zijn en of het klopt, zoals de PVV in elk geval van uit gaat, dat het een staatsbedrijf is. Is er sprake van een abnormaal lage inschrijving? Nou het punt is dus dat Keolis zelf vrij mag inkopen in welke bussen het rijdt. Overijssel heeft daar nu, na de aanbesteding, niet zo veel over in te brengen. Dan zou je hoogstens landelijke eisen kunnen stellen, dat alle bussen die hier zouden rondrijden, moeten voldoen aan allerlei kwaliteitseisen.

©ZaZ 2019

Tot aan het hele belachelijke aanbesteden waren bussen van regionale vervoersdiensten en kocht die de bussen in. Bijvoorbeeld bij DAF, dat toen nog bussen leverde via Daf Bus, dat later overgenomen is door VDL. De orders drupte gestaag binnen en er was daardoor altijd ruimte om te innoveren. Die oude DAF bussen rijden overigens nog steeds. In Cuba en hier toevallig ook nog, in Rotterdam. Omdat ze kwalitatief gewoon echt heel goed waren. zijn.

Kan Overijssel nog terug. Ja, als je eerlijk erkent dat het gewoon een grof schandaal was, zoals de opdracht aan Keolis was gegund. Wat veel handiger is, is als er eens technische eisen aan de brandveiligheid van zulke elektrische bussen zouden worden gesteld, van bestuurswege.

EU-bevoordeling? 

En dan nog een handjevol vragen van de leden over of we Europese bedrijven kunnen bevoordelen bij een aanbesteding. Halleuheuh. WTO? Waar kwamen die be-la-che-lij-ke aanbestedingsrichtlijnen ook al weer vandaan? Non-discriminatie? Oh ja, het GPA-verdrag, onderdeel van de WTO-paraplu. zie verder bij PIANOo.

Nou is China zelf nog steeds toetredende partij, in tegenstelling tot Taipei dat in 2014 lid werd van dit knotse verdrag, China heeft wel een observer agreement.  Maar als dit niet goed wordt opgelost, loop je tegen hetzelfde probleem aan met leveranciers uit andere landen, of andere vestigingen. In wezen liep Nederland daar al tegenaan, door niet adequaat uit te vragen naar brandveiligheid van treinen, bij de gezamenlijke inkoop voor de Fyra. Stenen liggen er ook om er steeds opnieuw tegenaan te lopen.

Ja, wij vinden al die non-discriminatie ook onzin, omdat je natuurlijk naar de kwaliteit van de waar moet kijken. Tegen troep moeten we best mogen discrimineren.Waar het vandaan komt, is dan heus minder relevant. Maar ja, al die politici zetten overal maar handtekeningen onder elk pact, zonder even iets te lezen.

In dit verband is het ook wel interessant om te kijken wat de mening van Buffet over Brexit en de Euro is. Dat zegt ook wat over zijn investeringen in de duurzame bussen. Gelukkig is Trump ook wel een beetje klaar met dat WTO-verdrag. Hij pleit voor reciprociteit tegen importtarieven en hij heeft toch in elk geval daarin beslist groot gelijk. Als China de VS lastig valt met importtarieven zodat ze hun vlammende VS bussen niet willen, dan willen zij de Chinese vuurbussen ook niet. Neem gewoon goede bussen, van goede kwaliteit. Waar ze vandaan komen, dat maakt niet uit, want wij hebben de beste kwaliteit in huis.

Wat is Level?

China subsidiëert zijn staatsondernemingen hevig, waardoor er geen level playing field is, suggereert de PVV in lokale krant de Stentor. Maar ja het home buying verschijnsel is weliswaar mogelijk in het nadeel van BYD maar daarom nog niet in het voordeel van VDL; klagen over de staatsonderneming op zich betekent nog niet dat de Amerikaanse bedrijven genegen zijn om een Nederlandse VDL te kopen. Wie is de aandeelhouder, willen de kamerleden weten.

Aanbestedingsnieuws beantwoordt de kamervragen alvast maar. China heeft voor maar liefst 1 miljard aan staatssteun gegeven aan BYD voor een jaar. Op dit moment is Buffet’s Berkshire Hathaway voor 8% aandeelhouder. Wel van belang om te weten, wat de Minister er nooit bij zou zeggen, dat zegt óók wat over hun investeringen: Dat bedrijf zit namelijk verder ook in verzekeringen, van onder andere Guard.  Onder meer brandverzekeringen bijvoorbeeld. Kuch. Misschien een leuk ander idee waar ze nog expansie kunnen zoeken: blusmiddelen.

Hier is weer de redeloze China-paniek. Het probleem is niet dat China zijn bedrijven steunt. Het probleem is, dat wij dat helemaal niet doen. Het heeft geen zin overal een vechtmarkt van willen maken en zo onze eigen expertise te saboteren door onderinvesteringen uit valse zuinigheid. We zijn de waarde van onze eigen kennis aan het onderschatten, de markt alles zelf aan het laten uitvissen zonder er ook maar een cent voor uit te trekken, zonder ze een order te gunnen, ook als onze bedrijven eigenlijk als enige in aanmerking komen voor die orders.

De Nederlandse aanbestedings-zelfondermijning trekt ook andere bedrijven in andere landen naar beneden. Neem nu AnsaldoBreda, dat sinds 2015 Hitachi heet. Het is dan ook niet gezegd dat ondernemingen van derde landen, omdat wij een concurrent in huis hebben, daarom op zich slecht zijn voor Nederlandse ondernemingen. Als een groot, ver land zoals China toch al niet de intentie heeft om bussen ergens te exporteren omdat het zelf mensen genoeg heeft voor de assemblage, dan is het een mooie partner voor een internationale samenwerking.

Kansen Nederlandse ondernemers

In elk geval betekent de levering vanuit het buitenland een gevoelige klap voor de Nederlandse bedrijfstak, maar zijn er dan helemaal geen kansen voor Nederlandse ondernemers meer?  Dat vragen die CDA-kamerleden dus. Of er nog kansen voor andere ondernemers zijn, als VDL onze opdrachten niet wint.

Nou, die bluscontainer voor in de fik vliegende elektrische vervoermiddelen, zou nog eens een groot succes kunnen worden, zo sneert onze redactie richting deze kamerleden, doelend op de dompelcontainer uit Hoorn. Die kan nog een grote toekomst tegemoet zien. Zie nogmaals ook even ons eerdere bericht: Chinese rommel: your loss mentaliteit funest voor publiek belang.

Is dat soms wat Overijssel wil? Onze Amsterdamse vestiging vindt het wel een mooi signaal naar de Zwolse bevolking,  om in de bus naar het MAC³PARK stadion alvast een flinke stapel Ajax-blussers te plaatsen; dan kan er ook nog een zo’n dompelcontainer uit Hoorn preventief op de stations van Overijssel neergezet en het personeel goed worden geïnstrueerd met aanvullende brandveiligheidscursussen van Chubb, kortom geweldige kansen voor Nederlandse ondernemers.

Vergeten doelen

In 2017 schreef TNO een rapport over de elektrische busleveranciers dat verder niet ingaat op de NEN 1010 of brandveiligheid. Dat geeft naar het inzicht van Aanbestedingsnieuws al aan dat er te weinig breed wordt gekeken naar de selectie-eisen van zero-emissievervoer. In het licht van de te behalen goede doelen verliezen mensen veiligheid uit het oog. Duurzaamheid is niet alleen een kwestie van elektrisch rijden. Bussen die een korte levensduur hebben en weinig onderhoudsvriendelijk zijn, zijn ook niet duurzaam. Dat geldt ook voor een bus die niet voldoet aan de eisen voor elektrische veiligheid. Een bus kan nog zo duurzaam zijn, als hij in de fik vliegt, is het ook weggegooid geld en slecht voor het milieu.

Alle reden dus, voor inkopers om in de NEN-normen te duiken. En voor kamerleden om dáár vragen over te stellen. De  NTA 8220 bijvoorbeeld voorziet in een ‘methode voor het beoordelen van elektrisch materieel op brandrisico’s. En we vonden de NEN-ISO 37158:2019 voor Slim transport met behulp van batterij gevoede bussen voor passagiersdiensten. En dan zul je zien dat ineens de kansen voor Nederlandse ondernemers heel duidelijk opdoemen. Je moet er zelf ook weleens in zitten, naar je werk, he.

Zie eerder:

Naam gedeputeerde Overijssel op trein latere aanbestedingswinnaar wekt wrevel

Chinese rommel: “Your Loss” mentaliteit funest voor publiek belang

 

Laatst geupdate op:

redactie Auteur

Comments

Geef een reactie