Aanbesteden omdat het moet: Hispohal Hilvarenbeek

In Hilvarenbeek is een zwembad en een sporthal, sinds jaar en dag, en de exploitatie ervan wordt gerund door Laco, al sinds 1987. Dat ging naar volle tevredenheid en vroeger, toen alles nog goed was en je niet hoefde aan te besteden, kon je dan gewoon zo doorgaan. Was het nu ook nog maar zo eenvoudig. Een aanbesteding rond zwembad en sportaccomodatie Hispohal heeft heel wat voeten in de aarde gehad. Vorige maand publiceerde de gemeente een onderzoek naar de besluitvorming rondom de aanbesteding.

Dat is gegund aan adviesbureau Hordijk en Hordijk. We hebben het er even bij gepakt en het blijkt zeer leerzaam voor de renovatie van zwembaden. Uit het advies blijkt dat de gronden rondom de Hispohal en zwembad vanuit historisch oogpunt in erfpacht met opstallen is uitgegeven aan Hispohal B.V. Dat moet daartoe een jaarlijks door de gemeenteraad goed te keuren exploitatieprogramma voeren en betaalt daarvoor een canon, in ruil voor een tegemoetkoming in de exploitatiekosten en op het einde van die periode voor €11, 35 (25 gulden) Hispohal BV. de accomodatie mag kopen. Klaarblijkelijk. Hoe het dan moet met de exploitatie na koop, staat verder niet in de stukken. De exploitatie van het zwembad wordt zoals voorgaande jaren voortgezet en verlengd. Tot 2013.

In het najaar van 2013 bespreekt de raad de uit de werkgroep voortgekomen ‘Keuzenota onderzoek Hispohal’, waaraan het college – feitelijk alleen om budgettaire redenen – het voorstel heeft verbonden te kiezen voor renovatie van de bestaande accommodatie. De renovatie is dus op zichzelf volstrekt onnodig en wordt alleen uitgevoerd om de begroting rond te krijgen zonder afschrijvingen op het vastgoed. De gemeente wil verder in zee met Laco. In 2014 lijkt dat er van te komen. […] Na behandeling in de vergadering van het college van 16 oktober 2014 verschijnt (op dezelfde dag) RIB 2014-75, waarin het college aangeeft te hebben besloten in overleg te treden met Laco, ‘gericht op het komen tot overeenstemming over een zwembad plus sporthalvoorziening na 1 september 2017

Aj. Ja dat zou makkelijk zijn. Gewoon rechtstreeks gunnen aan de beste leverancier, die dat al jaren deed en de opdracht het beste kan. Maar dat kan helemaal niet. 1 op 1 gunnen aan Laco zonder een aanbesteding. Behalve met regeringsvliegtuigen. Via RIB 2015-17 van 5 maart 2015 deelt het college de evidente conclusie dat het besluit uit oktober 2014 niet kan worden geëffectueerd: er mag niet exclusief met Laco worden gesproken. De raad debatteert er uren op door en 2 weken later in commissie weer 3 uur.

Het helpt ook niet mee dat de meegegeven notitie ter versluiering van het voorliggende probleem ingaat op de nieuw te bouwen sportaccomodatie waar dan nog over besloten moet worden. Er moet een DBFMO-overeenkomst komen en een verhoging van de OZB en het moet in erfpacht uitgegeven en na 40 jaar moet dat dan vrij van opstal worden opgeleverd en er moeten ook nog dansende eenhoorns. Maar ja. Democratisch in meerderheid stemmen dat er dansende eenhoorns moeten komen, helpt de mensen die dat moeten regelen niet verder. Dus besluit men dat er een nieuw raadsvoorstel moet komen, dat komt er en er wordt dan opnieuw 2 uur over vergaderd.

Hordijk en Hordijk concludeert:

Opgeteld is in nog geen twee maanden doorlooptijd – van 16 april tot en met 11 juni – bijna vijftien klokuren in het openbaar over het raadsvoorstel inzake de aanbesteding gediscussieerd. De opgetelde ambtelijke investering (in uren en Euro’s, inclusief die van ingehuurde adviseurs) plus die van individuele college- en raadsleden beloopt nog eens een veelvoud hiervan.

Dat blijft dan tot in 2017 zo doorgaan met het versturen van raadsinfobrieven met doordenkpunten en scenario’s.  Dan start het college de  aanbestedingsprocedure (in twee stappen: eerst een openbare pre-selectie, vervolgens met vijf partijen – waarvan er uiteindelijk vier inschrijven
– een niet-openbaar vervolg). Via RIB 2016-104 van 3 november 2016 bericht het college dat Pellikaan Bouwbedrijf B.V. als beste (formeel de economisch meest voordelige inschrijving) ‘uit de bus is gekomen’. Pellikaan, decennia eerder ook de bouwer van de eerste Hispohal, heeft ingeschreven voor een bedrag van € 1 minder dan € 7 miljoen. Een gevalletje Tongelreep. Ook in Eindhoven was de renovatie als zodanig onnodig en wordt uitgevoerd om de exploitatielasten te kunnen dragen.

Nu kun je bij een sporthal nog enige duurzaamheidsmaatregelen treffen ter verbetering. Zeker als je zwembad in een veredelde sporthal gelegen is, die daar niet voor is gemaakt. De renovatie wordt door Hilvarenbeek aanbesteed en in 2015 mislukte de aanbesteding voor de nieuw te bouwen sporthal in Hilvarenbeek. De enige aanbieding, afkomstig van Hispohal-eigenaar Laco/Vaessen, is niet ondertekend en daardoor ongeldig verklaard. Ook was de bieding niet conform de verwachtingen van het bestuur, dat eind oktober 2015 de stekker uit het plan trok. In 2018 wordt bouw/ontwerp door Hilvarenbeek alsnog gegund aan Pellikaan, na een aanbesteding. En de exploitatie moet ook aanbesteed.

Ook in Eindhoven is de aanbesteding voor de renovatie, die volledig onnodig is, mislukt. Het geheel komt door het hele land voor: op zichzelf onnodige renovaties, alleen om begrotingen rond te krijgen. In Bilthoven ging de renovatie wel door en werd het zwembad bij een renovatie maar liefst een meter verbreed. Een hele dure meter. En daar zitten nu scheuren in het bassin. College en coalitiepartijen raad wringen zich dan ook nog in bochten om vol te houden dat dat vreselijk duurzaam is. Hetzelfde zwembad opnieuw opbouwen maar dan een meter breder. Waar zijn we nou helemaal mee bezig. Kan het nog gekker. Ja beslist, als je besluit om een monumentaal golfslagbad nagenoeg te vernietigen voor een betonnen doos op dezelfde plek en er daarbij nog allerlei miljoenen zoek zijn, is het moeilijk vol te houden, dat dat een waardevermeerdering van de grond oplevert van waaruit de exploitatie bekostigd kan worden. En als je dan denkt dat is toch idioot, dat doet niemand, nou in Dinkelland/Tubbergen ging het nagenoeg hetzelfde. En vergeet Ermelo niet. En Landgraaf wat trouwens gewoon aan Geelen gunde. En Arnhem. En Vroomshoop, gemeente Twenteland. In Drimmelen was het net iets anders, dat moest gasloos worden en met warmtepompen. Helemaal nutteloos is een renovatie ook niet. De lichtkoepels schijnen nogal onduurzaam te zijn, maar dat moet je met een glazen tussenwand prima op kunnen lossen. In zwembad de hommel wordt water verwarmd met daglicht. Er schijnen nog zat duurzame maatregelen te zjin waarmee je een zwembad kan verduurzamen. Dat zegt nota bene ook de RVO, die als voorbeeld komt van een duurzaam zwembad dus komt met het inmiddels gesloten (duurzaam maar niet heus) de Tongelreep, die was namelijk al heel duurzaam met een eigen biomassacentrale. Is er dan niemand die landelijke kamervragen stelt waar dit allemaal voor nodig is?

Terug naar Hilvarenbeek. Juli 2018 kreeg Laco alsnog de exploitatie van de sportaccomodatie gegund. Ontwerp en bouw van de hal zou worden gegund aan Pellikaan uit Tilburg, die won uit een aanbesteding met 4 inschrijvers. In september 2018 sloten de deuren van het zwembad voorgoed.

Maar iemand moet toch aan de schandpaal genageld worden? Dat vond de nieuwe raad van Hilvarenbeek ook. En natuurlijk niet de eeuwig debatterende en niet effectief beslissende raad van Hilvarenbeek zelf. – Het college in Hilvarenbeek had de gemeenteraad eerder moeten informeren over de financiële risico’s rond sporthal De Roodloop. Bovendien heeft het college er lucht van gekregen dat in andere gemeenten in ruil voor pacht/beheer van de grond een exploitatieovereenkomst wordt gesloten.

Dus nu is er blijkbaar ruzie met de eigenaar waar ze altijd zo tevreden mee waren, maar waar ze helaas van de EU niet rechtstreeks de opdracht tot exploitatie aan hadden mogen gunnen. Hordijk en Hordijk concludeert aan het slot van het onderzoek. “Als gevolg van een dispuut met Laco ligt het eigendom van de Hispohal (met onderliggende grond) medio maart nog altijd niet bij de gemeente Hilvarenbeek. Voor de toekomstige herontwikkeling bestaan nog geen definitieve plannen.”. Dispuut over de grond? Die die ze zelf hebben weggegeven?

Ja, toedeledoki. Dat is dus een consequentialistische benadering, die geen recht doet aan de historisch ontstane situatie. Laco deed de exploitatie sinds 1987 jarenlang naar volle tevredenheid. En de enige reden waarom daar verandering in kwam was omdat het contract nu eenmaal afliep, er een aanbesteding moest komen. Eigenlijk wilde het bestuur juist 1 op 1 opnieuw aan Laco gunnen tegen dezelfde voorwaarden. Wat dus op zich helemaal niet zou hoeven als het niet was vanwege de aanbestedingsrichtlijnen waarin bepaald is dat ook Roemenen hier een zwembad moeten kunnen exploiteren.

Zoals het adviesrapport eerder zelf zei was de accomodatie verkocht aan Laco na gebleken goedheid van de eerstvorige 20 jaar exploitatie. Laco kan het niet goed genoeg doen. En als je op je strepen gaat staan dat je nou eenmaal eigenaar bent van de grond dan dreigt de gemeente vlak naast je nog een sporthal te gaan bouwen. Er is geen geld voor een exploitatiebijdrage maar de miljoenen klotsen tegen de plinten als het gaat om nieuwe bouwopdrachten. En dan word jij als eerlijke eigenaar van de grond en opstallen nog beschuldigd van chantage ook. Laco verkeert in goed gezelschap.  Eerder dit jaar werd ook de almachtige God zelf nog afgezworen daar in Hilvarenbeek.

Uiteindelijk is er een schikking getroffen tussen Laco en de gemeente. De Hispohal moet worden gesloopt. Dat gebeurt in juni 2019. En opnieuw gebouwd. Door de Pellikaan, onder de naam Roodloop. Dat is inmiddels ook gebeurd. Hetzelfde zwembad verderop opnieuw. En dan het oude zwembad slopen. Maar waarom? Ja daar gaat niemand je een antwoord op kunnen geven.

Roodloop ontwerp ©Hilvarenbeek 2017

https://www.bd.nl/tilburg-e-o/hilvarenbeek-wacht-op-taxatierapport-in-conflict-rond-hispohal~aff08ebaf/

redactie Auteur

Geef een reactie