Westelijke ontsluiting Amersfoort: fietsbrug te steil

Amersfoort is opnieuw in rep en roer over de aanbesteding voor de Westelijke Ontsluiting, waarvan Aanbestedingsnieuws al eerder signaleerde dat de gestelde inkoopbehoefte ontbrak. Nu betreft het een fietsbrug waarvan na ontwerp blijkt dat het niet voldoet aan enige CROW-eisen, met name dat de brug te stijl wordt. Dat blijkt uit een brief van bureau Syb van Breda & Co, dat een alternatief ontwerp liet maken, waarin overigens nog steeds 3500 bomen worden gekapt.

Naar aanleiding van de brief is raadslid Stoelinga van Amersfoort 2014 in het geweer gekomen. Al in 2019 antwoordde het bestuur op vragen van deze partij dat het hellingspercentage juist courant is. Het ontwerp is te bekijken op de website van de architect.  Volgens Syb van Breda & Co betekent 7,5 meter overbruggen in 200 meter intrinsiek een helling die steiler is dan de voorgeschreven 4% Stoelinga heeft vragen gesteld over de aanbesteding.

Het blijkt bij de Westelijke Ontsluiting te gaan om een aanbesteding via een “geïntegreerd contract”, dat de dato 11 juni 2020 via een concurrentiegerichte dialoog op TenderNed is verschenen. Het geïntegreerd contract wordt normaal veel gebruikt bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Daaruit volgt al dat het ontwerp te ver verwijderd is van het eindresultaat voor een goed ontwerp en een adequate begroting. De politieke keuze is dus gebaseerd op een globaal idee. Dat signaleert het bestuur van Amersfoort zelf ook, in een raadsbrief van 9 juli 2020:

Het voordeel van deze contractvorm is dat gegadigden geen dichtgetimmerd ontwerp krijgen. Hierdoor worden ze tot creativiteit en innovatiekracht uitgedaagd.
Het ‘nadeel’ dat er aan kleeft, is dat de gegadigden maar weinig tijd krijgen om het contract te doorgronden en dat de gegadigden in deze fase geen uitgewerkt ontwerp ter beschikking krijgen, maar een referentieontwerp waarin de hoofdafmetingen van het ontwerp zijn opgenomen. Dit betekent dat de
gegadigden hun eerste kostenramingen globaal en dus met een zekere veiligheidsmarge maken. Pas in de loop van deze fase maakt gegadigde zich het ontwerp en het contract steeds meer eigen, waarbij ook de kostenraming steeds gedetailleerder kan worden opgesteld.

Aannemers vinden het gestelde plafondbedrag voor de autoweg, €68 miljoen te laag. Dit in tegenstelling tot oppositiepartijen en 9461 handtekeningen onder de petitie Westelijke Rondweg Nee, waarin geuit wordt dat het alleen al getuige het bedrag gaat om een prestigeproject, dat anders, beter en goedkoper kan.

Trechters

De onzekerheid over het ontwerp, moet naderhand dus worden bijgesteld. Het project wordt daarom in volgende fase met aannemers uitgekleed om onder het plafond te blijven, zo kondigt het bestuur aan in de collegebrief van 10 juni. Blijkens de raadsbrief worden de gegadigde aannemers nog getrechterd in de vervolgfase. Daarin verwacht de gemeente dat aanbieders die geen (zin/tijd/wat dan ook) hebben, zich uit eigen beweging terugtrekken.

Strategisch gezien is het naar het inzicht van Aanbestedingsnieuws/3a3 Consultancy ronduit dom voor een gemeente om dat ook bekend te maken, nog voor trechtering. Dat is de kat op het spek binden. Op het moment dat je van tevoren al aangeeft te verwachten dat de concurrentie af gaat haken, weten de aanbieders die zeker door zullen bieden, dat de prijs kan stijgen. De concurrenten vallen immers af. Hierdoor creëert men strategisch gezien een nieuwe situatie waarin het voor alle aanbieders een zaak wordt van alles of niets, waarbij zij allemaal de prijs kunnen laten stijgen.

Omzeilen?

We posten hiernaast nog maar even de trechtermethodiek volgens Rijkswaterstaat/Kompas. Maar wacht even. Dat was toch alleen voor de niet-openbare aanbesteding? Terwijl het bedrag met €68 miljoen de drempelwaarde nu al ruimschoots overschrijdt.

Dat blijkt gedaan doordat de Westelijke Rondweg door Prorail wordt uitgevoerd, in verband met een ongelijkvloerse spoorkruising, dat er onderdeel van is. Hierdoor valt de hele WOA westelijke ontsluiting aanbesteding blijkens de tender onder de regelgeving van Nutssectoren. Dat roept ook weer vragen op. Kun je door op onderdelen aan te haken bij een nutssector of bijvoorbeeld op defensiegebied, je hele gemeentelijke project buiten de werking van de Aanbestedingsrichtlijn houden?

Aanbestedingsnieuws vindt van niet en het verdient ook geen schoonheidsprijs. Prorail lijkt wel bij te klussen voor de gemeente Amersfoort. Is dat meegewogen in de Rijksbegroting? Dat is niet de enige vraag die de procesgang oproept. Het ontwerp is niet duidelijk. Er is een alternatief ontwerp waarvan niet duidelijk is of het mee kan wegen. De uitvraag is volstrekt onbekend. Het bestuur gaat nog trechteren. Vinden de aannemers dat nu allemaal heel transparant? Een aannemer die niet al informeel verder is geïnformeerd, kan zo toch niet reageren?

Fuik

Dat is dan ook nog eens niet iets waar, als het aan het Amersfoortse bestuur ligt, de raad nog op de rem kan staan. Ook al is het ontwerp niet uitgewerkt. De raad mag er blijkbaar pas over beslissen als de gunning al een voldongen feit is en er aan het hele project niets meer te veranderen valt. Dat heeft Aanbestedingsnieuws eerder gezien, Gun First and Ask Questions later wat we kennen van onder meer de N247 en de N35 en de Dijkversterking rond Marken.

Het college kiest er daarbij nadrukkelijk niet voor om nu scopewijzigingen aan de raad voor te leggen. Een scopewijziging zou kunnen zijn om bijvoorbeeld het niet of deels aanleggen van deel ‘Noord’ en/of deel ‘Zuid’, uiteraard met behoud van aanleg groen en fietsvoorzieningen. Dit zijn echter scopewijzigingen die
ongewenst zijn en instemming van de raad behoeven. Het college verwacht dat de nu genomen maatregelen afdoende zijn.

Bron: Raadsinformatiebrief Westelijke Ontsluiting 9/6/2020 (mirrorRaadsinformatiebrief 2020-049 Voortgang Aanbesteding Westelijke Ontsluiting)

Eerder in februari van dit jaar werd bekend dat Prorail een fout had gemaakt en de aanbesteding opnieuw had gepubliceerd, de winnende partij wordt pas in september bekend gemaakt en niet zoals eerder gesteld in juli. Met aardig wat zoeken vonden we geen andere aanbesteding dan

Raadsvragen

Stoelinga heeft de volgende vragen gesteld:
  1. Graag een reactie van het college op bovenstaande constateringen.[red AN hellingshoek/CROW-eisen]
  2. Is de bovenstaande constatering juist dat de fietsbrug van de Westelijke Ontsluiting niet voldoet aan CROW richtlijn 351? Zo ja: op welke manier zal ervoor gezorgd gaan worden dat wel aan deze richtlijn voldaan zal worden? Zo nee: graag een toelichting waarom de constatering onjuist is.
  3. Is de CROW 351 opgenomen als eis in het Programma van Eisen waar de aannemers hun ontwerp op moeten baseren? Zo ja: is het de verwachting van het college dat het ontwerp van de fietsbrug aangepast zal moeten worden? Zo nee: waarom niet en welke eisen zijn er wel opgenomen in de contractdocumenten om een prettig en veilig gebruik door zowel fietsers als voetgangers (incl. mindervaliden) te garanderen?
  4. Heeft de gemeente, naast de opmerkingen zoals eerder verwoord in de Stadsbron en de waarschuwing zoals verwoord door dhr. Van Breda, nog meer opmerkingen gehad van vergelijkbare strekking? Bijvoorbeeld van organisaties als de fietsersbond, of tijdens het aanbestedingsproces? Zo ja: wat hielden deze opmerkingen in en is het college bereid deze opmerkingen te delen met de raad?

    © BlueBreezeWiki / Wikicommons, 2020
    (mont ventoux)

Zie ook:

https://amersfoort.notubiz.nl/document/8852275/1/Raadsinformatiebrief2020-049VoortgangAanbestedingWestelijkeOntsluiting https://www.dearchitect.nl/stedenbouw/nieuws/2020/06/alternatief-plan-westelijke-ontsluiting-amersfoort-101243476

en de relevante tenders:

Amersfoort – Westelijke Ontsluiting WOAEuropese opdracht
ProRail B.V.

Amersfoort – Westelijke ontsluiting WOA Europese opdracht
ProRail B.V.

Amersfoort – Westelijke ontsluiting WOA Europese opdracht
ProRail B.V.

MARKTINFORMATIE Amersfoort – Westelijke ontsluiting WOA Europese opdracht
ProRail B.V.

Sr. Projectmanager Wegenbouw Europese opdracht
Gemeente Amersfoort (gewonnen door Royal Haskoning)

Laatst geupdate op:

redactie Auteur

Comments

Geef een reactie