Van Haga: bemoeilijk toegang buiten EU tot publieke aanbestedingen

In een initiatiefnota pleit kamerlid Wybren Van Haga voor het beperken van marktverstorende toegang van marktpartijen van buiten de EU aan publieke aanbestedingen. Van Haga denkt daarbij vooral aan Oost-Europa, waar China een groot afzetgebied voor zich heeft gecreëerd, nu ja volgens de nota dan.

Van Haga: “Bij publieke aanbestedingen geldt vaak dat de aanbieder met de laagste prijs, de desbetreffende aanbesteding wint. Bijvoorbeeld Chinese bedrijven maken daar, met name in Oost-Europese landen, slim gebruik van, bijvoorbeeld middels het 16+1-initiatief, waarmee China eigen bedrijven ongeprecedenteerde toegang heeft verschaft tot Oost-Europa”.

IM en UM werken met een Chinese Muur

De nota zelf vermeldt niet wat dat dus is, het gevreesde 16+1 initiatief dus dat zocht Aanbestedingsnieuws even uit. Dat 16+1 initiatief is een samenwerkingsverband dat voor het eerst in 2012 in Boedapest is gesloten tussen 16 Oost-Europese landen en China. Sindsdien is er jaarlijks een topoverleg tussen de landen. Veel belangrijke wapenfeiten heeft het nog niet op zijn conto, het is beperkt tot een handjevol infrastructurele werken. Zo heeft het Chinese CRBC een brug in Kroatië gebouwd, alsmede fase 1 van een spoorbaan tussen Boedapest en Belgrado. Fase 2, het gedeelte van Hongarije tot Servië, wacht nog steeds op toestemming van de Europese Unie.

De Europese Unie? Ook dat is Aanbestedingsnieuws maar even gaan uitzoeken. Oh Sint Cynismus, dat blijkt te zijn omdat de Europese Commissie vindt dat de Europese Aanbestedingsregels overtreden worden. Wat? In strijd met die volstrekt onuitvoerbare en met zichzelf in tegenspraak zijnde Europese Aanbestedingsregels? Een broodje kaas kopen is al in strijd met de Europese Aanbestedingsregels. Die opdracht is onnodig gesplitst om onder de aanbestedingsdrempels uit te komen!

Je kan dat natuurlijk sympathiek vinden van China, dat ze in onze achtergebleven grensregio’s een spoorbaan aanleggen; maar volgens Haga is dat blijkbaar hartstikke gemeen van die Chinezen. Helemaal omdat die spoorbaan ook nog eens subsidie krijgt uit het Cohesiefonds. Volgens zijn nota moeten Nederlandse bedrijven een kans maken. Op die spoorbaan tussen Boedapest en Belgrado dus. NS had dat natuurlijk moeten doen, voor veel meer geld. Dan kunnen we hier misschien eindelijk eens een snelle trein betalen die niet in de fik vliegt.

De Amerikanen zijn er inmiddels ook niet meer zo blij mee, met dat 16+1. Dat is dus ook raar. De hele wereld bemoeit zich blijkbaar met een spoorbaan tussen Servië en Hongarije.China is daarop een charme-offensief begonnen en vorige zomer zei Vice Minister van Buitenlandse Zaken Wang Chao, dat het heus het beste voor heeft, met een sterke en goed geïntegreerde Europese Unie. Dat is zelfs in zijn rationele eigenbelang.

Het is een beetje zoeken naar het rationele eigenbelang van het verzet van Van Haga tegen een spoorlijn van Boedapest naar Belgrado, maar het moet ernstig zijn. Van Haga wil de 16 Oost-Europese lidstaten heus niet dwingen China geen kans te geven. Dat kan helemaal niet. Hij wil alleen maar dat ze zich houden aan de IMVO-regels. Opmerkelijk is dat die regels blijkbaar een wassen neus zijn en alleen dienen voor handelsbarrieres. Nu ja, Van Haga heeft zijn best gedaan het zo diplomatiek mogelijk te formuleren, want hij is zich er bewust van dat hij onder een vergrootglas ligt.

De initiatiefnemer is zich ervan bewust dat lidstaten moeilijk kunnen worden gedwongen om niet-Europese landen als China geen kans te geven. Daarbij is de initiatiefnemer in principe voorstander van een open EU-markt voor aanbestedingen. Toch zijn er creatievere mogelijkheden om oneerlijke aanbieders uit te sluiten, zonder de toegang tot de Europese markt op discriminatoire gronden te beperken. Zo kunnen eisen aan de uitvoering worden gesteld waar bepaalde landen maar moeilijk aan kunnen voldoen, denk aan IMVO-eisen. IMVO kan zo worden ingezet dat de regelgeving dienstbaar is aan de positie van eigen bedrijven en geen belemmering is voor groei. Daarmee sluit dit voorstel volgens de initiatiefnemer goed aan op zijn eerdere voorstel om IMVO-regels zo in te zetten dat een gelijk speelveld ermee wordt bevorderd in plaats van voorkomen.

IMVO-eisen. Dat zijn Internationale MVO, Duurzaamheidsregels dus. Wie dus dacht dat dat ging om de goede bedoelingen, die leest dus nu hier wat de eigenlijke bedoeling is van die internationale MVO: een creatieve mogelijkheid om oneerlijke aanbieders uit te sluiten. Of we als EU asjeblieft even een handelsbarrieretje zouden willen opwerpen tegen China. Dat de Chinezen hier niet voor een appel en een ei een spoorbaan aanleggen. Het is voor de Duurzaamheid.

Volgens Van Haga doen de Chinese staatsbedrijven alles om opdrachten binnen te slepen en doen hun staatsbedrijven abnormaal lage biedingen. “Zeker in de landen die zelf geen bedrijven hebben die bepaalde grote projecten aankunnen, worden andere Europese bedrijven door Chinese staatsbedrijven, die abnormaal lage biedingen doen, weggeconcurreerd.”

De logica lijkt zoek maar is dat niet op het moment dat je bedenkt dat het China behoorlijk wat zou kunnen schelen als ze de Hoewaaiwie telefoontjes niet meer op een boot via Rotterdam naar Hongarije hoeven importeren. Zie onder meer de afbeelding bij dit artikel. Die containers doen daar nu vanaf Rotterdam 30 uur over. En Aanbestedingsnieuws moet dat allemaal inademen. We hebben er zelf dus ook een belang bij. Bij ademen. Alleen Van Haga stikt zichzelf blijkbaar liever. Maar hij zit dan ook bij de vroem vroem partij.

Voor millennials heeft Aanbestedingsnieuws ook nog even uitgezocht waar dat rationele eigenbelang van de vroem vroem partij nu toch vandaan komt. Dat is de partij voor mannen die best wel zouden willen scheiden als de alimentatieregeling niet zo duur was en daarom hun zuurverdiende (letterlijk) geld uitgeven aan zinloos rondjes rijden in de auto.Wie stemt daar dan ook op? Jonge mensen van na 1980 begrijpen dat niet, omdat we het ons niet kunnen veroorloven te trouwen, samen te wonen of een glas witte wijn te drinken in een cafe ergens. Dat komt dan weer omdat de vroem vroem partij zo lang aan de macht is. Het is een welvaartsziekte die uiteindelijk zichzelf oplost.

redactie Auteur

Geef een reactie