TNO Monitor Opdrachtnemers: Kloof tussen aanbesteding en werkvloer

Algemeen, Beleid

Er is een kloof tussen de aanbesteding en inkoop en de man op de werkvloer, ofwel medewerker ofwel opdrachtnemer en die moet gedicht worden. Dat is een belangrijke oorzaak voor een gebrek aan veiligheid op de werkvloer. Dat signaleren kleine en grote opdrachtnemers uit de chemie, bouw- en metaalsector in een rapport van de jaarlijkse  TNO Monitor over goed opdrachtgeverschap. De monitor heeft een representatieve enquete gehouden met een respons van 2144 opdrachtnemers.

Een belangrijke oplossing voor deze kloof is het stimuleren van andere concurrentievormen. Concurrentie zou niet louter op prijs, maar ook op veiligheid, milieu en innovatie moeten plaatsvinden. Dat stellen opdrachtnemers in de metaalsector, die aan het woord komen in het rapport. Dit gebeurt nu vooral nog bij grote aanbestedingen in de bouw, maar er liggen kansen om dit breder in de sector toe te passen. Als opdrachtnemers hierop kunnen concurreren, daagt het de sector ook uit om verder te ontwikkelen.

Dan komt vaak de afweging: ‘Als we een b-product kopen krijgen we een kerstbonus’. Dus wordt er een b-product gekocht, zoals machines die onzuinig, minder veilig en vervuilend zijn en hoge energie-rekeningen opleveren, of die de medewerkers gezondheidsklachten geven op lange termijn.

Ook andere sectoren signaleren dat er concessies worden gedaan aan de veiligheid door de manier waarop aanbestedingen georganiseerd worden. Een belangrijk punt is dat de bedrijven zelf bij de inkoop niet adequaat rekening houden met veiligheid. Ook opdrachtgevers zelf, met name kleinere gemeentes en individuele bedrijven komen niet verder dan de minimale veiligheidsnormen.  De opdrachtgevers die aan het woord komen vinden zelf echter dat de prijs niet mag worden verlaagd ten koste van de veiligheid.

Een verandering in de aanbestedingsprocedure zou kunnen zijn dat geconcurreerd mag worden op veiligheid, mits er een minimale standaard is. Zo worden opdrachtnemers gestimuleerd om te excelleren in veilig en gezond werken, in plaats van alleen te voldoen aan de minimumeisen uit de regelgeving. Hier moet vanuit de opdrachtgever dan ook meer waarde aan worden gehecht, net zoals in de sectoren metaal en chemie al werd genoemd.

Verantwoord opdrachtgeverschap betekent volgens de opdrachtgevers dat er expliciet oog moet zijn voor gezond en veilig werken bij de aanbesteding en uitvoering van de opdracht. Er zou moeten worden geconcurreerd op innovatie, veiligheid, arbeidsveiligheid en duurzaamheid. Opdrachtgevers zouden daar bewust in moeten investeren en dat gebeurt nog onvoldoende. Opdrachtnemers in de thuiszorg en opdrachtnemers die als zzp’er werken, krijgen minder feedback over veilig en gezond werpen. Zij ervaren geen toezicht vanuit opdrachtgevers. Het rapport signaleert verder dat zzp’ers en kleine bedrijven een slechte onderhandelingspositie hebben als het gaat om gezond en veilig werken.

Bron: TNO, Monitor verantwoord opdrachtgeverschap gezond en veilig werken, 23 februari 2017

 

Geef een reactie