ACM bepaalt eventuele dumping bij aanbesteden normaal achteraf

Algemeen, Concessies

De ACM bepaalt of inschrijvers op een aanbesteding onder de kostprijs hebben ingediend, iets wat alleen door monopolisten kan worden gedaan, om de concurrentie te dwarsbomen, en dus in strijd is met de mededingingswet, normaal gesproken ex post : achteraf. Dat laat de Minister van Financiën, Dijsselbloem weten in reactie op kamervragen over de aanbesteding voor de concessie in Limburg. In het geval van de concessie van Limburg heeft de ACM echter voor het eerst van tevóren, gekeken of de aanbieding onder de kostprijs is geweest.

Dat blijkt uit de beantwoording van kamervragen over de aanbesteding van het spoorvervoer in Limburg. Bij die aanbesteding is sprake geweest van dumping, volgens het ACM, dat de NS daarom beboet had met een boete van €41 miljoen. ACM heeft in dit besluit voor het eerst een ex-antebeoordeling gedaan op grond van een inschatting van kosten en opbrengsten (businesscase) en dus niet gekeken naar uiteindelijk gerealiseerde opbrengsten.

Volgens de kamerleden van D66 maakt het nogal wat uit. “Zou de ACM pas achteraf kunnen toetsen of een aanbieding wel of niet verlieslatend uitpakt, dan doet dat niet meer af aan de uitkomst van de aanbesteding: het gelijke speelveld is dan verstoord, de aanbesteding afgerond en het winnende bod is niet meer terug te draaien. Weliswaar is er een mogelijkheid om een «onwaarschijnlijk lage prijs» te toetsen door de aanbestedende dienst, maar die toetsing houdt niet meer in dan het toetsen op de vraag of hetgeen beloofd wordt in de bieding, inderdaad ook tegen de aangeboden prijs zal worden aangeboden. Die toets heeft dus geen betrekking op de vraag of de bieding wel of niet onder kostprijs is en daarmee wel of niet in lijn is met de mededingingsregels. Dan is het toch juist logisch dat de ACM bij toetsing van het bod bij de aanbesteding uitgegaan is – en ook moest uitgaan van – de door NS ingediende bieding en de daarin opgenomen kostprijs c.q. aanbiedingsprijs.”

Verder wil de Minister geen inhoudelijke uitspraken over het besluit en de procedure doen, hangende de uitkomst van de beslissing op bezwaar.

Kruissubsidiëring

Om een level playing field bij aanbestedingen te creëren mag er geen sprake zijn van zogeheten kruissubsidie, waarbij de rendabele lijnen op het hoofdspoor dat in handen is van de NS, opdraaien voor de minder rendabele lijnen. De NS mag niet, uit hoofde van zijn monopoliepositie op het hoofdspoor, hierdoor beveoordeeld zijn als mogelijke winnaar van het Limburgse traject.

De kamerleden willen weten of er door het indienen van een te laag bod geen kruissubsidiëring plaatsvindt. Die vraag was eerder vooral van belang vanwege de internationale dochters van NS, om te voorkomen dat de Nederlandse belastingbetaler opdraait voor de Ierse onrendabele lijnen. Uit een eerder Deloitte-onderzoek uit 2014 kwam de conclusie naar voren dat er geen sprake was van kruisssubsidie.

Volgens de kamerleden is er nu door laag in te schrijven op de Limburgse aanbesteding mogelijk sprake van kruissubsidiëring: In hoeverre is er wel of niet sprake van kruissubsidiëring in dit traject? Het hanteren van een te laag (norm-)rendement zorgt toch feitelijk voor kruissubsidiëring? De Minister antwoordt dat er geen sprake is van kruissubsidiëring volgens het Deloitte-rapport.

Boete opbrengsten komen blijkens de beantwoording als inkomsten op de begroting van EZ. Dus de treinreizigers betalen voor het personeel van EZ. Is dat dan niet ook een vorm van kruissubsidiëring, vraagt de redactie van Aanbestedingsnieuws zich af. De kamerleden zijn daarover echter minder bezorgd. De SP vraagt zich nog af hoeveel geld ermee gemoeid is, met het rondpompen van boetes: Deze leden vragen de Minister daarom hoeveel geld er gemoeid is met de uitvoerings-, administratieve en overige kosten van dit rondpompcircus. Tevens vragen zij de Minister toe te lichten of zij dit geld – dat wordt opgebracht door reizigers en belastingbetalers en dat de schijn van marktwerking op het spoor in stand moet houden – juist besteed vindt?

Minister Dijsselbloem antwoordt daarop: “Het is van belang een zorgvuldig proces te doorlopen, ook om de kans op herhaling van dergelijke onregelmatigheden in de toekomst zoveel mogelijk te kunnen voorkomen.”

Bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28165-275.html

 

Geef een reactie