Uitspraak Aanbesteding thuiszorg bevestigt: inkoopdiscriminatie op ziekteverzuim
Laatst geupdate op januari 6, 2025 door redactie
Gelukkig op oudjaar gepubliceerd, zodat die die ene lastige Aanbestedingsnieuws die wiskunde A in haar pakket had, het misschien niet ziet. Helaas, toch wel. Zij verslikte zich nog net niet in een oliebol. Grossmann niet gelukt, wat zeg je nou?!?? In een uitspraak van de rechtbank Zuidoost Brabant is duidelijk geworden dat kleinere gemeenten rond Eindhoven via de Bizob zorg bij de thuiszorg inkopen op basis van minder ziekteverzuim. Deelnemers aan de aanbesteding kregen de “kans” om ziekteverzuim terug te dringen voor een het leveren van een beter aanbestedingsresultaat. Dit soort dingen valt normaal alleen de deelnemers op. Maar de consequenties van de gevoerde werkwijze zijn landelijk en ontzettend gevaarlijk en al jarenlang de arbeidsmarkt aan het bederven.
Het gemiddelde ziekteverzuim ligt op 7,4% volgens CBS in de hele branche. Aanbestedende diensten willen deze dalende lijn blijven zien en tegelijkertijd tegemoet komen aan de huidige uitvoeringspraktijk. De 5% is eerder gebruikt in rekenmodellen van voorgaande perioden als ziekteverzuimpercentage en dit werd als afdoende gezien voor het ziekteverzuim.
Er zijn twee duidelijke redenen waarom het ziekteverzuim bij de semi-overheid in de thuiszorg gemiddeld op 8% ligt: https://www.staatvenz.nl/kerncijfers/ziekteverzuim-sector-zorg-en-welzijn
1 er werken meer vrouwen
2 die vrouwen zijn gemiddeld wat ouder
Wat zijn de belangrijkste factoren van ziekteverzuim. Allereerst moet je weten wat je rekent, en zo makkelijk is dat nog niet. Het gaat om de dagen dat mensen ziek zijn, als percentage van de gewerkte dagen. Algauw blijkt parttime werk daarbij roet in het eten van de luie rekenaar te gooien. Hoeveel uur werkt een parttimer, dat is een strijd die nog nergens is uitgevochten. De belangrijkste, meest tijd opslokkende ziekte is zwangerschap, dat dat een beetje flauw is, en dat dat niet mag meetellen, vindt het CBS ook. Maar of elk bedrijf daarin al wakker is geworden, weet je helemaal niet. Want je dringt pas echt goed het verzuim terug, als je het basisjaar verkeerd geteld hebt. Er zijn verschillen tussen mannen en vrouwen in verzuim, de laatste jaren ligt dat gemiddeld op maar liefst 21% omdat een flink deel van het verzuim ten gevolge van zwangerschap begint met vage klachten als “misselijkheid”, oedeem, doktersbezoek o.i.d. en zo alsnog in de verzuimcijfers terecht komt.
Dat is nou eenmaal de doelgroep en de affiniteit, en dat deze mensen vaker ziek zijn, is een feit dat het CBS niet geheim houdt. Als het gemiddelde in een branche op 8% ligt, dan krijg je dat nooit met goed werkgeverschap alleen omlaag. Natuurlijk, het cijfer kan wel omlaag, door de hele operationele bedrijfsvoering om te gooien, een compleet andere doelgroep aan te boren, al je vaste personeel te ontslaan, door te stunten met personeelsbeleid en door robots, transmannen en Nubische thuiszorgslaven aan te nemen die met palmbladeren wuiven en daardoor heilzaam nooit ziek zijn. Hoe. HOE? Hoe moet het thuiszorg ziekteverzuim dat al jaren boven de 8% steekt, teruggebracht worden naar 5? Al ziek aan het werk, ook al hebben je medewerkers de vlektyfus, je sleurt ze gewoon de bus in, of moeten de thuiszorgers meer in hun eigen huis thuiszorgen onder het mom van “thuiswerk”?
De thuiszorgers vroegen zich het ook af, maar die bleven in de Nota van Inlichtingen die in de uitspraak wordt geciteerd, in rechtsoverweging 2.12 onder #145 nog netjes:
Op welke manier kan onderbouwd worden dat het ziekteverzuimpercentage gedurende de komende jaren gaat dalen naar 5%? En op welke manier wordt onderbouwd dat het verzuimpercentage van 5% het gemiddelde percentage is van de voorgaande jaren? Het tarief wordt over 4 jaar opnieuw vastgesteld. Om deze reden het verzoek bij de tariefberekening het VERNET cijfer van 8,83% aan te houden en bij de herziening van het tarief opnieuw te bekijken of het cijfer nog representatief is.
De aanbesteders vonden zichzelf met deze onmogelijke limbo eis natuurlijk erg flexibel. En dat is echt enorm slecht, ook al wordt het in de uitspraak niet geadresseerd, daarom doet Aanbestedingsnieuws dat hier eventjes voor u allen:
In de aanbesteding is ook meer ruimte gegeven door de Aanbestedende diensten om verjonging in het personeelsbestand te bewerkstelligen. Dit door bijvoorbeeld ruimere werktijden toe te staan en taaleisen te versoepelen. Daardoor kan aan verjonging van het personeelsbestand worden gewerkt en dus aan een lager ziekteverzuim.
Nou en daar komt de nog meer discriminerende aap pas echt om de mouw kijken. Ziekteverzuim beperkt men door Verjonging in het personeelsbestand en dat kan de thuiszorger toch zo eenvoudig bereiken door de Taaleisen te versoepelen. Eigen volk laatst en vooral de mensen van middelbare leeftijd die moeten we niet, dat is geen complottheorie, het is alhier gewoon praktijk. En de zuidoost Brabantse gemeenten hebben er kennelijk weinig moeite mee het ruiterlijk te erkennen. Zij menen het ziekteverzuim niet terug te kunnen dringen met het huichelachtige goede werkgeverschap, welnee, met verjonging van het personeel en dat kan dan weer door de taaleisen te versoepelen. Wat hebben taaleisen te maken met ziekte? Alsof de GenZ nooit op maandag zichzelf stomdronken ziek meldt. Doe dat dus maar massaal
Hoe krijgen we de thuiszorgbevolking minder ziek, nou door de taaleisen te versoepelen. Wat een knots .Dat is dus letterlijk discriminatie van Nederlandssprekenden. Omdat al die Nederlandssprekenden zo hinderlijk hun rechten kennen, maar ook door de statistische bijkomstigheid dat je na je 30e geen student-expat meer wordt. Waarmee bewezen is dat er sprake is van leeftijdsdiscriminatie in strijd met artikel 1 van de Grondwet, artikel 14 EVRM en nou ja gemeen boeboe zielig. De rechter ziet het kennelijk over het hoofd en dat is ook wel logisch in het tijdsbestek en omdat het oudjaar is en je ondertussen nog oliebollen moet eten en prakkiseren hoe je van Den Bosch ooit nog veilig thuis moet komen nu de treinen na 8 uur niet meer rijden. Het is rekenen. De arbeidsomstandigheden in het Bossche paleis zijn zwaar, knipperende TL-bakken, er hangt nergens kunst aan de muur, en het is kil met al die hoge plafonds. Je verliest je algauw door de cijfers in de betekenis van de woorden.
Aanbestedingsnieuws vindt het een grote schande en in strijd met het gelijkheidsbeginsel om op basis van hoofdzakelijk ziekteverzuim in te kopen. Als er nou iets zorgt voor de ongelijkheid tussen man en vrouw op de arbeidsvloer dan is het wel, dat kijken naar ziekteverzuim alleen. Zo weinig een man ziek kan zijn, dat kan geen vrouw voor elkaar krijgen. Dit zegt vooral iets over de druk van zwangerschap op organisaties en hun ziekteverzuim. In beroepen waar veel vrouwen van tussen de 30-50 werken is de kans dat er vrouwen eens of meermaals langere perioden uitvallen tussen de 90 en 100%. Ook als ze niet zwanger zijn, flatteren al die dames de ziekteverzuim cijfers. Vrouwen zijn gemiddeld vaker ziek. Hoe rekenen we eromheen. Zwart op wit leeftijdsdiscriminatie door lagere overheden van ouder en vrouwelijk personeel, duidelijker dan dit wordt het waarschijnlijk niet.
Het maatschappelijke gevolg van dit soort onmogelijke rekendoelstellingen, is dat jonge, fitte kinderen komen te werken in een vak als bejaardenzorg, mensen met een totaal gebrek aan affiniteit met de doelgroep, te weinig verstand van zaken als huishoudelijk werk, vlot geworden en met nul loyaliteit aan de gemeenschap dus een groot risico bijklussend met criminele vriendjes in de portemonnee van oma, en met een hoog verloop in het personeelsbestand. Wat objectief heel vervelend is voor thuiszorg cliënten, elke keer weer een nieuwe thuiszorger aan de deur.
Het tweede maatschappelijk gevolg dat voor elke samenleving onwenselijk is en door dit gedrag veroorzaakt wordt, is dat vrouwen in de huwbare leeftijd niet aan een vast of minder tijdelijk contract komen en daardoor de kinderwens financieel moeten uitstellen.
Het derde en nog ernstiger maatschappelijk gevolg dat voor elke samenleving onwenselijk is is dat dit gewoon helemaal niets zegt over de geleverde zorg. Wordt er goed gestofzuigd, heeft de verpleegster verstand van monitoren, aan de bel trekken als verkeerde zorg geleverd wordt, is de klant tevreden. Dus of het value for taxpayers oplevert, dat weten we niet. Sterker nog, het is heel onwaarschijnlijk dat de doelmatigheid verbetert door in te kopen op cijfermatige onbeïnvloedbaarheden, omdat zodra de vrouwen te oud worden voor het cijfer, ze weer ontslagen gaan worden om maar gunstig te liggen in de aanbesteding. Weer opnieuw wordt een inkoop niet beoordeeld op de doelmatigheid maar op een papieren schijnwerkelijkheid. En nu maar hopen op het beste.
De zaak gaat overigens verder niet in op de motivering van het ziekteverzuim. Het is door de advocaat van de thuiszorgers wel aangevoerd. Maar de gemeenten stellen dat ze er uitgebreid onderzocht hebben dat 5% haalbaar is. Oh ja? Wat is er dan onderzocht? We komen het niet te weten. In paragraaf 4.8 merkt de rechter er het volgende over op:
Aan de hand van die summiere toelichting kan niet behoorlijk worden beoordeeld in hoeverre het indertijd in de modellen gehanteerde verzuimpercentage van 5% als reëel moet worden aangemerkt.
De voorzieningenrechter trekt zich er wel wat van aan en legt een hard oordeel neer, het kan grote gevolgen gaan hebben voor de inkoop. Als er meer vrouwen gaan snappen hoe hun gehandicapte meerling kindertjes zijn veroorzaakt door de uitgestelde kinderwens, door de berekening van het ziekteverzuim bij de inkoop van de thuiszorg aanbesteding, dan kan dit toch niet blijven duren?
5.1.gebiedt de Gemeenten om nieuw, zorgvuldig onderzoek te doen naar een reëel verzuimpercentage, waarin rekening wordt gehouden met de regionale en sectorale uitvoeringswerkelijkheid en de door Actief Huiszorg c.s. genoemde relevante ontwikkelingen,5.2. gebiedt de Gemeenten om het nieuwe verzuimpercentage deugdelijk te onderbouwen,5.3. gebiedt de Gemeenten het aangepaste ziekteverzuimpercentage te verwerken in de gehanteerde kostprijsberekening en het tarief;5.4. gebiedt de Gemeenten om de salarisontwikkelingen van 2024 voor periodiek 0 voor huishoudelijke ondersteuning in de gehanteerde kostprijsberekening en het tarief te verwerken, althans een andere wijze van reële indexering die deugdelijk wordt onderbouwd,5.5. gebiedt de Gemeenten de open-houseprocedure op te schorten totdat volledige uitvoering is gegeven aan het bepaalde in 5.1. tot en met 5.4.,5.6. veroordeelt de Gemeenten in de proceskosten van € 2.484,97, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe,5.7. veroordeelt de Gemeenten tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,5.8. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,
Rechtbank Oost-Brabant, 31 december 2024, C/01/408958 / KG ZA 24-552
https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBOBR:2024:6648
