Tenderned gaat Open House opdrachten steunen -voorbeeld Energieadvies MKB Utrecht
Op 19 april 2025 publiceerde de provincie Utrecht een aankondiging van de opdracht: Open House Energiescans voor micro en kleine mkb’ers in de Provincie Utrecht. Die aanbesteding valt inderdaad erg op. Weer energiescans. En dan nu voor het klein en microbedrijf dat meestal vanuit een sociale huurwoning werkt. Om ze te “ontzorgen”. En dan komt er een dubieus kerncentrale bedrijf uit een slecht onderhouden buitenland langs bij een dieselauto-verhuur om ze te vertellen dat ze elektrische voertuigen moeten kopen? Moet je dat willen?
Over de energiescans voor particulieren berichtte Aanbestedingsnieuws al eerder. Het is een ramp in vermomming. Giftige grove types kwamen aan de deur, eisten binnen te mogen komen om “energieadvies” te geven. Dat is iets, wat je gewoon mag weigeren, er is immers geen bestuurlijke verplichting, dit is alleen privaatrechtelijk geregeld. De kwetsbare studenten naast ons, durfden echter al geen nee te zeggen tegen stevige persoonlijkheden. Laat staan arme oma’s.
Wettelijke normen zijn er niet voor energieadvies. Thuiscontroles werden voorheen landelijk geregeld zoals bijvoorbeeld de geisercontroleur die zich moest identificeren, en die aan duidelijke eisen van vakkennis en verzorgdheid moest voldoen.
Die problemen met deze aanbesteding, komen dus direct uit het Open House karakter voort. Iedereen mag meedoen als ze maar aan de selectie-eisen voldoen. Maar iedereen is dan ook echt iedereen.
Het lijkt erop alsof de Provincie Utrecht de bui toch al ziet hangen. Zo vermeldt het expliciet in de bijlage 4 van het Programma van Eisen:
” U mag kosten gemaakt voor het herstellen van het niet-tijdig en niet volledig opleveren van het
energiescanrapport in geval van een waarschuwing of Gele kaart niet in rekening brengen. In het geval van
een Rode kaart mag u de kosten voor de Energiescan zelf ook niet in rekening brengen.”
en:
5.3 U heeft maatregelen genomen om te borgen dat personeel op zorgvuldige wijze met de persoons- en
bedrijfsgegevens om gaat.
5.4 U zorgt dat medewerkers die met persoons- en bedrijfsgegevens werken een geheimhoudingsverklaring
hebben getekend.
5.5 U heeft een proces en de benodigde kennis om voorkomende datalekken goed af te kunnen handelen.
Maar wie dat gaat controleren, dat melden de aanbestedingsstukken niet. In dit verband is het noemenswaardig op te merken dat 344 kinderen in de leeftijd van 10-14 een bedrijf hebben. Vrouwen die macrame op instagram verkopen, zijn ook ondernemer. Een ketting is zo sterk als de zwakste schakel en er hoeft maar één bonafide maar verder ongecontroleerde onderneming, een louche Sjaak aan te nemen of er vallen slachtoffers, wat direct ingrijpt in de bedrijvigheid van Nederland.
Voor de thuiszorg zijn normen geregeld in de WMO. Landelijke normen zijn er helemaal niet voor het opdringen van energieadvies. Of dat deze mensen werkelijk verschrikkelijk groen zijn en de burger in detail uitleggen hoe je van bananenschillen compost kan maken, of dat ze alleen een warmtenet of warmtepomp aansmeren, dat weet dan verder niemand. Het enige toezicht is dat wat er in het contractmanagement van de aanbestedende dienst is geregeld en in de regel is dat erg summier.
Komen de adviseurs alleen of met zijn twee? Moeten deze mensen hun neus afvegen, stellen zij zich netjes voor met voornaam én achternaam, spreken ze beleefd en goed Nederlands, mogen ze marihuana roken tijdens het werk, zijn er aanvullende regels voor bijzondere doelgroepen zoals allochtonen of ouderen of vrouwen. We zagen er niets over in het programma van eisen. Ja een VOG. Dus dat is ook weer een papieren controle. En die controle is overigens op het niet hebben van een voor het werk van energieadvies relevant strafblad. Dat zijn wel hele minimum-eisen.
Los van dit stukje contractmanagement is de aanbesteding ook om een andere reden opvallend. De aanbesteding trok de aandacht van TenderNed, omdat het om een Open House gaat. Ondernemers kunnen tot 30 november 2026 toetreden. Tenderned geeft ook meteen een definitie erbij voor wat een open house is.
Een Open House is een inkoopmodel dat aanbestedende diensten kunnen gebruiken om ondernemers te contracteren. Binnen een Open House stelt een aanbestedende dienst alleen geschiktheidseisen en minimumeisen vast. Ondernemers kunnen gedurende de gehele looptijd toe treden. De aanbestedende dienst sluit een overeenkomst met elke ondernemer die voldoet aan de gestelde eisen en akkoord gaat met de voorwaarden.
[…]
Op dit moment ondersteunt TenderNed het Open House-model nog niet, maar dat gaat veranderen! We zijn namelijk bezig Open House te integreren in TenderNed en verwachten hier na de zomer mee klaar te zijn. Vanaf dan is het ook mogelijk om een Open House via TenderNed uit te voeren.
PIANOo zelf benadrukt dat het bij een Open House gaat om een inkoopmethodiek en niet om een wettelijk voorgeschreven procedure conform de Aanbestedingsrichtlijn. Interessant omdat aanvankelijk het de bedoeling was van TenderNed om juist de systematiek van de Aanbestedingsrichtlijn te volgen. Er zijn namelijk meer inkoopmethodieken mogelijk en denkbaar dan dat volgt uit het aanbestedingsproces. Zie
Is er geen sprake van een keuze door een aanbestedende dienst, dan is geen sprake van een overheidsopdracht. […]
Een Open House systeem kwalificeert dus niet als een overheidsopdracht als een gemeente geen onderlinge vergelijking en ranking van inschrijvingen doet op basis van prijs en/of kwaliteitscriteria en geen winnende inschrijver(s) selecteert.
[…]
Hoewel een Open House systeem niet onder de reikwijdte van de Aanbestedingswet 2012 valt, vat PIANOo het begrip duidelijk grensoverschrijdend belang analoog aan de aanbestedingsjurisprudentie op.
Bronnen: Tenderned / PIANOo, 27 mei 2025
Zie eerder: Kamervragen over onderhands gunnen adviesdiensten
Adviesdiensten energietransitie Den Haag Rijksvastgoedbedrijf
Aanpassing commissie advies 665 energieloket energieadvies
Zie ook:
Jan Telgen: https://sociaalweb.nl/nieuws/open-house-oplossing-of-probleem/
