BMC:”Milieucriminaliteit via aanbestedingen”; inkopen met kennis over kennisopdrachten

Op 14 juli 2027 verscheen tussen de kamerstukken onder nummer 2025D33701 een onderzoeksrapport van het landelijk expertisecentrum milieucriminaliteit. Het `BMC heeft een rapport gepubliceerd waarin rekenschap wordt gegeven van de mogelijkheid dat via aanbestedingen milieucriminaliteit gepleegd wordt. De milieucriminaliteit waar het BMC op doelt “lijkt te gaan om aanbestedingen die worden gewonnen door criminelen met malafide bedoelingen.”

In het rapport staat

dat als volgt:

“Het nieuwe kabinet heeft van de bestrijding en het voorkomen van ondermijning zijn topprioriteit gemaakt. Middelzware en zware milieudelicten hebben kenmerken van ondermijnende criminaliteit, wanneer de stafbare feiten in georganiseerd verband worden gepleegd en de onderwereld de bovenwereld penetreert. Dat laatste kan gebeuren in die situaties waar criminelen met malafide bedoelingen overheidsdiensten aanvragen en toegekend krijgen zoals vergunningen, subsidies of aanbestedingen. Niet zelden zijn in de milieucriminaliteit criminele samenwerkingsverbanden betrokken, gedreven door financieel gewin. Ook op andere manieren heeft milieucriminaliteit raakvlakken met ondermijning.

Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij de handel in illegaal vuurwerk. Illegaal vuurwerk afkomstig uit het
buitenland wordt in ons land gebruikt als explosief voor een aanslag, in het kader van afdreiging of afrekening in de drugswereld. Ook in het geval van illegale dumpingen van chemisch afval, afkomstig van drugslabs is er verwevenheid met ondermijnde criminaliteit. Financieel gewin is voor de crimineel de motor achter de meeste criminaliteit, dus ook de milieucriminaliteit. Vaak gaat milieucriminaliteit gepaard met fraude, oplichting of met andere strafbare feiten, om de milieucriminaliteit te maskeren. “

Bron: Kamerstukken II , 2025/26, bijlage nds 2025D33701 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2025D33701&did=2025D33701 (p.26,27)

Het is naar het inzicht van Aanbestedingsnieuws voor het eerst dat de link met milieucriminaliteit en aanbestedingen wordt gelegd door een ander dan Aanbestedingsnieuws.

Bovendien legt het rapport ook de nadruk op dat bij een aanbesteding de inkopende overheid de individuele ambtenaar niet “alles kan weten”. Een bittere vaststelling, die overigens ook iets zegt over de noodzaak van een aanbestedingsexpertisecentrum bij de overheid. Het doet ook denken aan de onwaarachtigheid die gemoeid ging de inkopen die tijdens de coronaperiode gedaan zijn. Waarom werkt ffp1 wel bij virussen maar niet bij de (veel grotere) tbc bacterie, of de quartsdeeltjes voor spoorwerkers?  Het zegt, interessant genoeg, ook wel iets over de opstellers van het rapport. Heel erg value for taxpayers money is het niet.

Het is wel interessant hoe een rapport zo de spijker op de kop kan slaan als het gaat om aanbestedingen en milieucriminaliteit. Maar dan zonder echt veel te onderzoeken. Het rapport is wel erg dun en beroept zich weinig op feitelijke bevindingen en vooral op “dreigingsanalyses”, maar ook zonder paginanummer of voetnoot. Ook schermt het rapport bijna elke zin met ongekwantificeerde termen “volgens veel partners” of de mooiste “hierdoor hebben enkele andere partners het gevoel dat”. Heel falsificeerbaar, maar niet heus. Het notenapparaat is ook erg dun.  “Bron: website nieuws Europees Parlement”. “Bron: Navel” onderzoeksmethode staren. Normaal doet Aanbestedingsnieuws weleens aan scherts of ironie, maar we overdrijven dit niet. Hopelijk heeft niemand het rapport geprint, want dat is al een milieumisdaad op zich.

Toen het boze Aanbestedingsoog van onze redactie viel op de zinsnede dat er via aanbestedingen milieucriminaliteit werden gepleegd, hebben we de digitale persen gestopt en zijn met een solictische digitale actiegroep breed over de digitale snelweg gaan liggen. Een onderzoek van het landelijk expertisecentrum milieucriminaliteit nog wel. Milieucriminaliteit door aanbestedingen. Eindelijk iemand die het zegt. Op basis waarvan?

Ja dat valt dus een beetje tegen. De mensen van Yacht zijn niet in een jeep in de struikjes getrokken om te kijken welke aannemer er al die bomen omkapt in opdracht van Staatsbosbeheer. Geen bronvermeldingen en ook geen spannende actiefoto’s in dit rapport.

Kennis inkopen is natuurlijk moeilijk. Je kan niet de eerstedebeste basisschoolleerling een goede deskundige laten uitkiezen. Je moet het eigenlijk al hebben, om het te verwerven. Maar als je het hebt, waarom verwerf je het dan.

Het doel van het onderzoek is om samen met betrokken partners te
verkennen hoe het huidige speelveld rondom milieucriminaliteit eruitziet, wat daarin de
huidige behoeften zijn met betrekking tot kennis- en informatiedeling, en het opstellen van 3
5 scenario’s met betrekking tot de eventuele oprichting van een landelijk expertisecentrum in
de aanpak van milieucriminaliteit.

“Het ministerie van IenW is formeel de opdrachtgever van dit onderzoek, maar heeft samen met het ministerie van JenV een begeleidingscommissie gevormd.” staat er in het onderzoek, over hoe het onderzoek tot stand is gekomen. Daar breekt Aanbestedingsnieuws zich het hoofd over. Weten ze bij JenV niet dat EU Richtlijnen ook een nummer hebben omdat er meer dan 1 zijn?

Voor de zekerheid hebben we de onderzoeksopdracht even in een AI gegooid, en gevraagd om een managementsamenvatting met concrete voorbeelden van milieumisdrijven. Dat komt dus uit de Grok Ai.

Het is niet zo dat AI de onderzoeksopdracht niet had kunnen doen. Integendeel. Aanbestedingsnieuws gooide het in de AI om te kijken of dit rapport het met het gebruik van een AI tool door een laminaatlegger met gezond juridisch inzicht beter was gedaan., AI had hetzelfde onderzoek beter gedaan. Wat zegt dat danvan JenV dat de onderzoek begeleidingscommissie vormt?

De AI heeft gewoon bij de woorden milieucriminaliteit websites van het OM en ILT en Europol afgestruind. Aanbestedingsnieuws niet, daar heeft AI geen recht op. Aanbestedingsnieuws heeft dan ook zo veel betere voorbeelden, kuch A6, A67, Slib Markkermeer, het Oosterpark. Of we daar dan wat uitputtend bij willen stilstaan en met voetnoten van andere bronnen zodat Ai het fijn kan overnemen zodat onze mensen het daarin gratis kunnen opzoeken.

Een aannemer won een aanbesteding voor een bodemsanering in zuid holland door te lage kosten te offreren. In plaats van de verontreinigde grond volgens milieunormen te reinigen werd deze gemengd met schoon zand en hergebruikt op andere projecten. De fraude werd ontdekt na klachten over de grondwaterkwaliteit, wat de zwakke controle bij aanbestedingen blootlegde.

Illegale export van plastic afval,

Een bedrijf dat een aanbesteding won voor de recycling van plastic afal in een grote gemeente, exporteerde het naar Azië waar het werd gestort of verbrand met grote milieuschade tot gevolg. Dit werd in 2024 gemeld door Europol als een groeiend probleem in de EU.

Fraude met sloopafval

Bij een aanbesteding voor sloopwerkzaamheden in een stedelijk project declareerde een bedrijf dat gevaarlijk afval zoals asbest, correct werd afgeboerd. In realiteit werd het asbest gedumpt in een illegale stortplaats. Dit leidde tot gezondheidsrisico’s en en een boete van slechts 50.000, wat volgens de ILT geen afschrikking vormt.

Dat je het niet moet printen. De afbeelding die erbij zit, spreekt ook boekdelen. Dat zegt alles over waarvoor een onderzoeksrapport eigenlijk bedoeld is. Om het in een la te gooien. Niet om het te lezen.

Zie ook: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2025D33701&did=2025D33701

Mirror: