Amsterdam extra glad door duurzaam strooizout
Het is in het hele land natuurlijk glad maar dat er in de grachtengordel niet gestrooid is, is de hele wereld opgevallen. In bijzonder vermakelijke filmpjes waarop zonnekinderen, Russische toeristen, een eenhoorn op de fiets en de duvel en zijn oude moer persoonlijk uitgleden en anders wel overstuurden met hun Audi. Waren dat nu de ureumkorrels van de marktconsultatie die in april 2025 gehouden is? Je zou denken dat de raadsleden stampvoetend vragen stellen.
Een kort onderzoek leerde Aanbestedingsnieuws waarom dat eigenlijk niet zo is. Waarom deze waanzin om het biologische natuurproduct bij uitstek Zout te gaan beschouwen als niet-milieuvriendelijk?
Niet dat zout nou altijd wenselijk is. Het is de pest voor je gewassen. Maar op de tweede looiersdwarsstraat wilde je toch al geen mais telen. Verzilting in de landbouwgebieden is ook niet leuk maar het komt toch wel echt door de natuur hier zomaar cadeau aangewaaid, helemaal duurzaam, zelf komen lopen.
Al in 2021 ging de natriumchloride verspillende gladheidsbestrijding Jan Bert Vroege D66 aan het hart. Toen vroeg hij:
Wat is de afweging om zout of zand te gebruiken en is de gemeente op de hoogte van
het ‘grassap’ experiment? En zo ja, zou na positieve uitkomsten grassap ook in
Amsterdam gebruikt kunnen worden?
Dienst Stadswerken is altijd wel in voor een gebbetje. En antwoordde daarop:
Het college staat open voor nieuwe manieren van gladheidsbestrijding en is bekend met
experimenten met grassap. Of dit veel milieuvriendelijker is staat echter nog niet vast:
grassap bevat van zichzelf te weinig zoutwaarde, dus toevoeging van extra zout lijkt
vooralsnog noodzakelijk.
Grassap. Dat is een anagram van Grapsas. Was het soms een grap? Nog even wat marktonderzoek voor bij de gladheidsbestrijding zodat u zich daar goed in kunt verdiepen tijdens werktijd:
Amsterdam Netherlands 4k ???????? winter ❄️ now must see so slippery ????
Your warning to never drive with summer tires on icy roads! #amsterdam #winterwonderland #snowy
Zo glibberde Amsterdam over de gladde binnenstad – YouTube
Ja, grassap dat kan hoor, als je t niet erg vindt dat we er een korreltje zout bij doen. Zei iemand van stadswerken tegen At5. Kennelijk lost het zout wel op in grassap? Had er maar liever een figuurlijk korreltje zout bij gedaan.
Aanbestedingsnieuws heeft ook zijn hoofd gebruikt, het kan natuurlijk best zijn dat grassap door het zout gehalte goed ontdooit. Maar als je nat strooit (in tegenstelling tot droge stoffen zand en zout wat dan kennelijk ineens onduurzaam is) vriest het natuurlijk weer op.
Sap is nat. Konden Amsterdam dat dan niet bedenken? Dat sap een vloeistof is? Waarschijnlijk is het zo dat men niet kon bedenken, dat dit ook echt door de proef zou komen en grootschalig is ingezet. En konden de uitvoerders niet bedenken, dat hetgeen in de vloeistof zit, ook echt niet werkt, waarom is het anders ingekocht? Dat zijn automatismes die ontstaan door een organisatie die minder dan ooit op waarheidsvinding is gericht en altijd al een probleem heeft met interne communicatie tussen de linker-en de rechterhand. Maar vooral zijn dit problemen die inherent zijn aan het karakter van innovaties en aanbesteden.
Innovaties zijn belangrijk en aanbestedingen hebben een sterk remmende werking op innovaties. Om de goed meedenkende innovatieve ondernemer te belonen, wordt de opdracht met liefde gegund aan innovatieve ondernemers (c.q. ambtenaren) en wat die ondernemers doen, maakt ineens kennelijk niet meer uit. Als een partijgenoot gras wil persen, dan is dat duurzaam.
Bij de fietsenstalling in Eindhoven is gezien wat er gebeurt als je het inkoopautomatisme laat vallen. Als je niet innovaties automatisch gunt, na een directe uitvraag van de gemeente. Met de ondernemer doet de innovatieambtenaar een proef. De proef is geslaagd. De ondernemer wint de proef. Maar de hoofdmoot van de onderliggende uitvraag, waar het de ondernemer om te doen was, is daarmee nog geen automatisme. Normaliter móet je dan weer aanbesteden. En dan doen zich ook weer problemen voor zoals dat met intellectuele eigendom dat om uit te vragen wat je wil, je het intellectuele eigendom van de ondernemer te grabbel moet gooien.
Dit met het strooizout, lijkt het omgekeerde geval. Op vele binnenstraatjes is geen spoor van zout waarneembaar. Langs de Leidsekade lag nog een beetje zand. Op de Leidsestraat was de binnenweg wel gezouten. Is er wel belegd in de organisatie of het product ook bij opschaling nog steeds wel aansluit bij de gemeentelijke behoefte? De fase van het contractmanagement, is daar voldoende oog voor gehad hier?
Als er geen contractmanager is, moet de afdeling innovatiesubsidies goed samenwerken met de afdeling inkoop. En dat brengt alle risico’s van samenwerken en gedeelde verantwoordelijkheid met zich mee. Een zo’n risico is, dat inkopen van strooizout als last wordt ervaren, die de inkoper liever kwijt dan rijk is. Kom maar op met de alternatieven. Die inkoper moet dan tegen de tijd dat hij het naar de afdeling Stadswerken brengt, ook nog wel steeds inzicht hebben in de werking van vloeistoffen en ook nog genoeg testosteron of feminisme hebben om heel hard nee te zeggen, in een kritieke fase.
Dat is belangrijk, zeker als er mensenlevens op het spel staan. Van een gladde weg komen ongelukken. Zit je dan in het contractuele kader van de afgebroken onderhandelingenleer aan de miskoop vast? Aan de koop ja. Men zit niet vast aan het gebruik ervan. De inkoop kan er niet meer veel aan doen. Over het gebruik gaat de uitvoering. Maar de know how is nog steeds bij de inkoop. Die moet verplaatst worden naar de afdeling uitvoering en voor zulke overdrachten is bij uitstek de wethouder verantwoordelijk. Waar hebben we dat meer gezien. Oh ja. Bij het ongeluk met de verkeerd ingekochte mortiergranaten.
Je zou bijna denken dat het echt een grap is. Met de verkiezingen in aantocht. Grassap. Wie controleert bij experimenten deze gezond verstandsfase? Er is toch in het ambtelijke apparaat altijd iemand nodig met genoeg gezond verstand om aan de handrem te trekken omdat de heup van Oma op het spel staat, en bovendien de nieuwjaarsborrel. Anders moeten we daar echt de wethouder Steven van Weyenberg (D66) op aankijken, de opvolger van partijgenoot Reinier van Dantzig die voortijdig met ziekte is vertrokken. Het is in elk geval wel duidelijk welke partij hier zich op glad ijs heeft begeven.
